UTR stands for Unique Taxpayer Reference. It is a 10-digit number issued by HMRC when you register for Self Assessment, used to identify your tax records.

What is the difference between PAYE and Self Assessment?

PAYE (Pay As You Earn) is where your employer deducts tax and NI from your wages before paying you. Self Assessment is the system for reporting and paying tax on income not collected through PAYE, such as self-employment or rental income.

What does MTD stand for?

MTD stands for Making Tax Digital, HMRC’s programme requiring digital record-keeping and quarterly reporting for self-employed individuals and landlords above certain income thresholds.

What is the difference between cash basis and accruals accounting?

Cash basis records income and expenses when money actually changes hands. Accruals accounting records them when they are earned or incurred, regardless of when payment is received or made.

Słownik podatkowy: wyjaśnienie kluczowych terminów

A – D

Skorygowany dochód netto: Twój całkowity dochód podlegający opodatkowaniu pomniejszony o określone odliczenia (składki emerytalne, Gift Aid). Służy do określenia wysokości ulgi podatkowej i HICBC.
Roczna kwota zwolniona: Kwota zysków kapitałowych, które możesz uzyskać każdego roku bez podatku (3000 funtów w latach 2026/27).
Płatność wyrównawcza: Ostatnia płatność, którą należy uiścić 31 stycznia po dokonaniu samooceny, obejmuje wszelkie podatki niezapłacone jeszcze w ramach systemu PAYE lub płatności na rachunek.
Stawka podstawowa: Standardowa stawka podatku dochodowego wynosząca 20% obowiązuje w przypadku dochodów podlegających opodatkowaniu w wysokości od 12 571 GBP do 50 270 GBP (2026/27).^[1]
Podatek od zysków kapitałowych (CGT): Podatek od zysku w przypadku sprzedaży lub zbycia składnika majątku, którego wartość wzrosła.
Podstawa kasowa: Metoda księgowa, w której przychody i wydatki są rejestrowane w momencie faktycznego przepływu pieniędzy.
Klasa 2 NI: Stała składka na ubezpieczenie społeczne płacona przez osoby prowadzące działalność na własny rachunek (3,65 GBP tygodniowo w latach 2026/27).
Klasa 4 NI: Składka na ubezpieczenie społeczne obliczana procentowo od zysków z działalności na własny rachunek.

E – K

EOPS (Raport na koniec okresu): W ramach MTD potwierdzenie, że Twoje dane liczbowe dotyczące firmy są ostateczne w danym roku.
Rok fiskalny: Taki sam jak rok podatkowy: od 6 kwietnia do 5 kwietnia.
Brama rządowa: System logowania online HMRC umożliwiający dostęp do usług podatkowych.
HMRC: Jego Królewska Mość - Urząd Skarbowy i Celny (His Majesty's Revenue & Customs) — departament rządu Wielkiej Brytanii odpowiedzialny za pobieranie podatków.
Wyższa stawka: Stawka podatku dochodowego wynosząca 40% obowiązuje w przypadku dochodów podlegających opodatkowaniu w kwocie od 50 271 GBP do 125 140 GBP.^[1]

L – P

MTD (Making Tax Digital): Program HMRC wymaga prowadzenia dokumentacji cyfrowej i kwartalnego raportowania.^[3]
NI (ubezpieczenie społeczne): Składki finansujące świadczenia państwowe i emeryturę państwową.
P45: Dokument od pracodawcy, który otrzymasz w przypadku odejścia z pracy, pokazujący wysokość Twojego wynagrodzenia i wysokość podatku za dany rok.
P60: Roczne zaświadczenie od pracodawcy, pokazujące całkowitą kwotę wynagrodzenia i potrącony podatek.
PAYE (Płać w miarę zarobków): System, w którym pracodawcy potrącają podatek i składki na ubezpieczenie społeczne z wynagrodzenia przed wypłatą.
Płatności na rachunek: Zaliczki na poczet rachunku podatkowego za kolejny rok, każda równa 50% zobowiązania podatkowego z poprzedniego roku objętego samooceną.^[2]
Kwota wolna od podatku: Kwota, którą możesz zarobić bez podatku (12 570 funtów w roku podatkowym 2026/27).^[1]

Q – Z

SA100: Główny formularz zeznania podatkowego.
SA103: Dodatkowa strona zeznania podatkowego dotycząca samozatrudnienia.
SA105: Dodatkowa strona zeznania podatkowego dotyczącego dochodów z nieruchomości w Wielkiej Brytanii.
Samoocena: System służący do raportowania dochodów i płacenia podatków, które nie są pobierane w ramach systemu PAYE.^[2]
Kodeks podatkowy: Kod (np. 1257L) informujący pracodawcę, jaką kwotę dochodu wolnego od podatku ma Ci wypłacić przed odliczeniem podatku.
Rok podatkowy: Okres od 6 kwietnia do 5 kwietnia następnego roku.
UTR (Unikalny Numer Identyfikacyjny Podatnika): Twój 10-cyfrowy numer referencyjny samooceny nadany przez HMRC .

Często zadawane pytania

Co oznacza UTR?

UTR to skrót od Unique Taxpayer Reference (Unikalny Numer Referencyjny Podatnika). Jest to 10-cyfrowy numer nadawany przez HMRC podczas rejestracji w systemie Self Assessment, służący do identyfikacji podatkowej.

Jaka jest różnica między systemem PAYE a samooceną?

PAYE (Pay As You Earn) to system, w którym pracodawca potrąca podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne z wynagrodzenia przed wypłatą. Samoocena (Self Assessment) to system raportowania i płacenia podatku od dochodów niepobranych w ramach PAYE, takich jak dochody z samozatrudnienia lub z wynajmu.

Co oznacza MTD ?

MTD to skrót od Making Tax Digital, programu HMRC wymagającego prowadzenia cyfrowej dokumentacji i kwartalnego raportowania przez osoby samozatrudnione i wynajmujących nieruchomości, których dochody przekraczają określone progi.

Jaka jest różnica między rachunkowością kasową a rachunkowością memoriałową?

Metoda kasowa rejestruje przychody i wydatki w momencie faktycznego przepływu pieniędzy. Metoda memoriałowa rejestruje je w momencie ich zarobienia lub poniesienia, niezależnie od momentu otrzymania lub dokonania płatności.

Dalsza lektura

Szukasz prostego Oprogramowanie MTD do podatku dochodowego?

# GoFile to aplikacja uznawana przez HMRC i ciesząca się zaufaniem ponad 50 000 brytyjskich firm. Konfiguracja zajmuje kilka minut, składaj zeznania bez obaw.

Zacznij za darmo

Nie jest wymagana karta kredytowa · Anuluj w dowolnym momencie

Źródła

Podatek dochodowy — GOV.UK
Deklaracje podatkowe z samooceny — GOV.UK
Tworzenie cyfrowych podatków dochodowych — GOV.UK
Terminologia podatkowa — GOV.UK